Osoby z cukrzycą typu 2, chorobą serca lub po udarze, które dobrze śpią, mają lepsze funkcje poznawcze i większą objętość mózgu niż chorzy ze słabym snem. Wynika to z nowego badania naukowców z Karolinska Institutet w Szwecji. Autorzy sądzą, że zdrowy sen może częściowo łagodzić negatywny wpływ tych chorób na mózg.

Skąd wzięły się dane

Cukrzyca typu 2, choroby serca i udar to tak zwane choroby kardiometaboliczne. Wiadomo, że zwiększają ryzyko pogorszenia sprawności umysłowej i demencji. Badacze sprawdzili, czy zdrowy sen może osłabiać ten związek.

Analizę oparto na informacjach o ponad 400 tysiącach osób w średnim i starszym wieku z brytyjskiej bazy UK Biobank. Nieco ponad 54 tysiące z nich miało co najmniej jedną chorobę kardiometaboliczną. Dla blisko 35 tysięcy uczestników dostępne były także wyniki rezonansu magnetycznego mózgu.

Jakość snu oceniano na podstawie pięciu czynników zgłaszanych przez samych uczestników:

• długości snu,
• rytmu dobowego,
• bezsenności,
• chrapania,
• senności w ciągu dnia.

Co pokazały wyniki

Chorzy, którzy dobrze spali, nieco lepiej wypadali w testach ogólnych zdolności poznawczych, rozwiązywania problemów i szybkości przetwarzania informacji niż osoby z tymi samymi schorzeniami i słabym snem. Mieli też wyraźnie większą całkowitą objętość mózgu, a także większą objętość istoty szarej i białej.

Związek między snem a budową mózgu był silniejszy u osób z cukrzycą typu 2, chorobą serca lub po udarze niż u osób bez tych schorzeń.

Jak podkreśla Abigail Dove z Aging Research Center w Karolinska Institutet: „Nasze ustalenia sugerują, że zdrowy sen może pomóc zrównoważyć część niekorzystnych skutków chorób kardiometabolicznych dla mózgu”.

Co to oznacza w praktyce

Choroby kardiometaboliczne są w Polsce bardzo powszechne, więc wyniki mogą być istotne także dla polskich pacjentów, zwłaszcza starszych. Badanie dotyczy jednak głównie mieszkańców Wielkiej Brytanii, a sen oceniano na podstawie ankiet. Nie dowodzi więc, że poprawa snu sama w sobie ochroni przed demencją. Pokazuje raczej zależność, którą warto dalej badać.

Z praktycznego punktu widzenia wniosek jest prosty: sen warto traktować jako element opieki nad zdrowiem, obok leczenia, diety i aktywności fizycznej. Chrapanie, nasilona senność w dciągu dnia czy przewlekła bezsenność to powody, by porozmawiać z lekarzem. Zdaniem badaczki poprawa snu jest dla większości ludzi celem dostępnym i możliwym do osiągnięcia. Nie zastępuje to jednak zaleconej terapii.

Źródło: Medical Xpress – „Good sleep linked to better brain health in cardiometabolic disease”