Czy udrożnienie zwężonej tętnicy wieńcowej zmniejsza ryzyko przyszłego zawału i wydłuża życie? Nowa analiza słynnego badania COURAGE, opublikowana w czasopiśmie JAMA, nie wykazała istotnej różnicy w ryzyku zgonu lub zawału serca między pacjentami ze stabilną chorobą wieńcową leczonymi zabiegiem i lekami a tymi, którzy dostawali same leki. Obserwacja trwała u części osób nawet 25 lat.

Co porównywano w badaniu COURAGE

Pierwotne badanie COURAGE zestawiało dwie strategie leczenia stabilnej choroby wieńcowej. W pierwszej pacjenci przechodzili przezskórną interwencję wieńcową (PCI), czyli angioplastykę, a oprócz tego przyjmowali optymalne leczenie farmakologiczne. W drugiej stosowano wyłącznie optymalne leczenie farmakologiczne.

Podczas angioplastyki lekarze rozszerzają zwężoną tętnicę za pomocą niewielkiego balonika. Często zakładają też stent, czyli maleńką metalową rurkę, która ma utrzymać naczynie otwarte.

Co wykazała wieloletnia obserwacja

Zespół kierowany przez Neela Butalę z University of Colorado Anschutz przeanalizował dane 959 pacjentów z pierwotnego badania. Wykorzystano powiązane dokumentacje medyczne. Mediana obserwacji wyniosła 15 lat, a niektórych śledzono przez 25 lat.

Szacowany skumulowany odsetek zgonów lub zawałów po 25 latach wyniósł 93,3% w grupie z zabiegiem i lekami oraz 91% w grupie leczonej samymi lekami. Według autorów różnica nie jest istotna statystycznie. Wcześniejsze prace oceniały głównie długoterminową przeżywalność, a ta analiza dodaje dane o zawałach serca.

– Naturalną reakcją jest chęć udrożnienia zablokowanej tętnicy – przyznał Neel Butala. Dodał, że naukowcom zależało na sprawdzeniu, co dzieje się z pacjentami z czasem, a nie tylko na tym, czy zabieg technicznie się udał.

Czego te wyniki nie oznaczają

Autorzy podkreślają, że nie wynika z nich, iż stenty i angioplastyka są zbędne. Zabiegi te mogą łagodzić ból w klatce piersiowej i inne objawy. Interwencje w nagłych sytuacjach, przy niektórych typach zawału, mogą ratować życie. Badanie dotyczyło wyłącznie długoterminowych skutków wstępnej strategii z PCI u pacjentów ze stabilną chorobą.

Trzeba też pamiętać o ograniczeniach:

• to obserwacyjna analiza post hoc, a nie nowe badanie z losowym przydziałem,
• uwzględniono weteranów, których dokumentację dało się powiązać z badaniem, a ta grupa miała wyższe wyjściowe ryzyko zdrowotne niż cała populacja COURAGE,
• wykrywanie zawałów na podstawie rutynowo gromadzonych danych ma swoje ograniczenia, choć wyniki były zgodne ze zdarzeniami potwierdzonymi w pierwotnym badaniu.

Co to oznacza dla pacjentów w Polsce

Badanie przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych i nie dotyczy bezpośrednio polskich przepisów ani wytycznych. Pokazuje jednak ważną rzecz także dla nas: u osób ze stabilną chorobą wieńcową, bez ostrego zawału, samo udrożnienie tętnicy nie musi zmniejszać ryzyka zawału ani zgonu w dłuższej perspektywie. Zabieg może jednak nadal pomagać w kontroli objawów.

Nie jest to powód, by na własną rękę odmawiać zabiegu zaleconego przez kardiologa albo odstawiać leki. Decyzję warto podejmować razem z lekarzem. Można zapytać, jaki jest cel proponowanego zabiegu (ulga w objawach czy ograniczenie ryzyka powikłań) i jaką rolę w leczeniu odgrywają leki oraz zmiana stylu życia. Jak ujmują to autorzy badania, ważne jest nie tylko to, czy tętnica została otwarta, ale też czy realnie poprawia to zdrowie pacjenta na lata.

Źródło: PR Newswire – „Does a Heart Stent Prevent Future Heart Attacks in Stable Patients? 25-Year Follow-Up Offers New Insight”