Windows 11 ma menu, które jednym skrótem klawiszowym otwiera dostęp do najważniejszych narzędzi do zarządzania systemem i diagnozowania problemów. Wystarczy nacisnąć Win+X, żeby nie szukać ich po kolei w Ustawieniach ani nie uczyć się osobnych skrótów.

Czym jest menu Win+X

Funkcja funkcjonuje pod kilkoma nazwami, m.in. Quick Link Menu oraz menu Windows-X. Ta druga wzięła się właśnie od kombinacji klawiszy, którą się ją uruchamia. W jednym miejscu zebrano wybrane opcje z różnych części systemu, więc zamiast przeklikiwać się przez kolejne okna, widzisz krótką, uporządkowaną listę.

Po naciśnięciu skrótu menu pojawia się po lewej stronie ekranu, tuż nad logo Windows na pasku zadań. Znajdziesz w nim rzeczy dobrze znane z menu Start lub paska zadań, takie jak Ustawienia, Eksplorator plików, wyszukiwarka czy opcje zamykania systemu. Są tam jednak także pozycje, do których zwykle trzeba się dokopać: zainstalowane aplikacje, informacje o systemie, opcje zasilania i połączenia sieciowe. Dochodzą do tego narzędzia dostępne normalnie przez inne skróty, czyli Centrum mobilności, Podgląd zdarzeń, Zarządzanie dyskami, Zarządzanie komputerem i Menedżer zadań.

Jak dostosować listę skrótów

Menu można zmieniać. W Eksploratorze plików wpisz w pasku adresu ścieżkę %LOCALAPPDATA%\Microsoft\Windows\WinX. Znajdziesz tam trzy foldery ze skrótami, które tworzą zawartość menu. Skróty można przenosić między tymi folderami, a zmiana nazwy skrótu zmienia też nazwę pozycji w menu. Nowe aplikacje dodasz, przeciągając je z innego miejsca w Eksploratorze do jednego z tych folderów.

Narzędzia przydatne przy awariach

Największą wartość menu ma wtedy, gdy komputer zaczyna szwankować. Oto, co warto z niego wykorzystać:

• Menedżer zadań – pozwala zamknąć nieodpowiadające programy, obserwować aktywność w karcie Procesy oraz przejrzeć programy uruchamiane razem z systemem w karcie Autostart i wyłączyć te zbędne, które zjadają zasoby.
• Podgląd zdarzeń – pomaga wyśledzić trudne do uchwycenia usterki. Przy losowych zawieszeniach, uszkodzonych plikach lub podejrzeniu problemów ze sprzętem można tu sprawdzić wyniki Narzędzia diagnostyki pamięci systemu Windows. Trzeba przejść do Dzienników systemu Windows, następnie System, wybrać Filtruj bieżący dziennik i w źródłach zdarzeń zaznaczyć MemoryDiagnostics-Results.
• Zarządzanie dyskami – pokazuje stan partycji aktywnych na komputerze.
• Centrum mobilności – przydaje się głównie na laptopach, bo pozwala ustawić wyświetlacz, klawiaturę i łączność bezprzewodową.

Co to oznacza w praktyce

Dla polskiego użytkownika skrót działa tak samo jak w wersji angielskiej, bo to element samego systemu, a nie funkcja zależna od regionu. Nazwy pozycji w menu zobaczysz po polsku, zgodnie z językiem systemu. Jeśli ktoś prosi cię o pomoc przy wolno działającym komputerze albo zawieszającym się programie, Win+X zwykle jest szybszą drogą do Menedżera zadań czy Podglądu zdarzeń niż szukanie ich w menu Start.

Warto pamiętać, że Podgląd zdarzeń i diagnostyka pamięci to narzędzia do rozpoznania problemu, a nie jego naprawy. Wynik testu pamięci może wskazać, że winny jest sprzęt, ale decyzja o wymianie podzespołu czy oddaniu komputera do serwisu nadal należy do ciebie. Przed ręczną edycją folderu WinX dobrze też zrobić kopię oryginalnych skrótów, aby w razie pomyłki łatwo wrócić do pierwotnego układu menu.

Źródło: Engadget – „This hidden Windows 11 menu can save you valuable time when troubleshooting”